Leader jest podejściem wielosektorowym, przekrojowym i partnerskim, realizowanym
lokalnie na określonym obszarze, umożliwiającym osiągnięcie celów osi trzeciej.
Celem osi czwartej jest przede wszystkim budowanie kapitału społecznego poprzez
aktywizację mieszkańców oraz przyczynianie się do powstawania nowych miejsc
pracy na obszarach wiejskich, a także polepszenie zarządzania lokalnymi zasobami i
ich waloryzacja, w skutek pośredniego włączenia lokalnych grup działania w system
zarządzania danym obszarem. Pomocne w osiągnięciu celów osi będą również
projekty współpracy.

 

Leader jest podejściem przekrojowym, które ma przyczynić się do aktywizacji
społeczności wiejskich poprzez włączenie partnerów społecznych i gospodarczych do
planowania i wdrażania lokalnych inicjatyw.
Lokalne podejście powiązane z określonym obszarem, wpływa na lepsze
zdefiniowanie problemów obszaru i określenie sposobów ich rozwiązania. Leader jest
oddolnym partnerskim podejściem do rozwoju obszarów wiejskich, realizowanym
przez lokalne grupy działania (LGD), polegającym na opracowaniu przez lokalną
społeczność wiejską lokalnej strategii rozwoju (LSR) oraz realizacji wynikających z
niej innowacyjnych projektów łączących zasoby ludzkie, naturalne, kulturowe,
historyczne, itp., wiedzę i umiejętności przedstawicieli trzech sektorów: publicznego,
gospodarczego i społecznego. Przedstawiciele tych sektorów tworzą partnerstwo
zwane lokalną grupą działania, które jest reprezentatywne dla obszaru objętego LSR.
Na poziomie decyzyjnym LGD, co najmniej 50% stanowią partnerzy gospodarczy i
284
społeczni. Lokalna grupa działania wybiera projekty, których realizacja przyczyni się
do osiągnięcia celów wspólnie opracowanej lokalnej strategii rozwoju.
Takie oddolne podejście wzmocni spójność podejmowanych lokalnie decyzji,
podniesie jakość zarządzania i przyczyni się do wzmocnienia kapitału społecznego w
społecznościach wiejskich, a także skłoni do stosowania innowacyjnych rozwiązań w
zakresie rozwoju danego obszaru. W ramach podejścia Leader będzie również
wspierana działalność lokalnych grup działania, w tym realizowane przez nie projekty
współpracy.
Realizacja osi 4 w dłuższej perspektywie czasowej przyczyni się do osiągnięcia celów
osi trzeciej.

Procedura i harmonogram wyboru lokalnych grup działania, w tym kryteria
wyboru.

Instytucja Zarządzająca (IZ) deleguje część swoich zadań w zakresie wyboru LGD w
ramach wdrażania PROW na rzecz samorządów województw (SW). Samorządy
województw w porozumieniu z Instytucją Zarządzającą ogłaszają nabór wniosków
LGD na realizację lokalnej strategii rozwoju najpóźniej w trzecim kwartale 2008 r.
LGD składa wniosek na realizację lokalnej strategii rozwoju do SW, na terenie
którego ma siedzibę. Wybór LGD odbywa się na podstawie kryteriów, określonych na
poziomie krajowym przez Instytucję Zarządzającą, odnoszących się do potencjału
organizacyjno administracyjnego LGD oraz jakości LSR.
Umowy podpisywane są z wybranymi lokalnymi grupami działania przez odpowiedni
samorząd województwa. Wnioski o pomoc oraz wnioski o płatność składane przez
LGD weryfikuje SW. Zweryfikowane przez SW wnioski o płatność przekazywane są do
Agencji Płatniczej, pełniącej funkcje płatnicze w ramach osi 4.
Najpóźniej 3 lata po podpisaniu umów z LGD na realizację LSR przewiduje się
weryfikację działalności LGD pod względem realizacji LSR oraz potencjału
organizacyjno-administracyjnego. Po ww. weryfikacji LGD przewiduje się drugi nabór
wniosków LGD na realizację LSR. Kryteria i zasady wyboru LGD będą takie same jak
kryteria określone dla pierwszego naboru LGD przeprowadzonego w pierwszym roku
realizacji PROW 2007-2013. Jeżeli działania realizowane przez LGD nie byłyby zgodne
z LSR lub zaplanowane w ramach strategii cele i działania nie zostałyby osiągnięte,
wówczas niewykorzystane przez LGD środki finansowe mogłyby zostać przesunięte
na rzecz LGD wybranych w drugim naborze. Ponadto, na podstawie wyników
przeprowadzonej oceny funkcjonowania LGD, określone funkcje płatnicze mogą
zostać im delegowane.

Wnioski o pomoc, kwalifikujące się do udzielenia pomocy w ramach osi 4 Leader,
mogą dotyczyć tylko projektów zgodnych z LSR, przyjętą przez LGD i zatwierdzoną
przez samorząd województwa. Wnioski te mogą dotyczyć:
1) projektów kwalifikujących się do udzielenia pomocy w ramach działań osi 3 -
Jakość życia na obszarach wiejskich i różnicowanie gospodarki wiejskiej: tj.:
- Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej;
- Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw;
- Odnowa i rozwój wsi.
w tym przypadku projekty muszą spełniać kryteria wyboru określone dla
poszczególnych działań osi 3.
Projekty odpowiadające działaniu „Różnicowanie w kierunku działalności
nierolniczej”, będą realizowane zgodnie z najszerszą definicją obszarów
wiejskich tj. na obszarze gmin wiejskich, gmin miejsko-wiejskich z
wyłączeniem miast liczących powyżej 20 tys. mieszkańców oraz gmin
miejskich, z wyłączeniem miejscowości liczących powyżej 5 tys. mieszkańców.
2) projektów przyczyniających się do poprawy jakości życia lub zróżnicowania
działalności gospodarczej na obszarze działania LGD, które nie kwalifikują się
do wsparcia w ramach działań osi 3 - Jakość życia na obszarach wiejskich i
różnicowanie gospodarki wiejskiej, pod warunkiem spełnienia kryteriów
dostępu i wyboru, dla których całkowita wartość projektu nie przekracza 100
tys. zł, zwanych dalej „małymi projektami”.
Wnioskodawca składa wniosek o pomoc do lokalnej grupy działania. LGD podejmuje decyzję o wybraniu lub nie wybraniu projektu do finansowania, w ramach przewidzianego w LSR budżetu.
W przypadku projektów kwalifikujących się do udzielenia pomocy w ramach działań osi 3 - Jakość życia na obszarach wiejskich i różnicowanie gospodarki wiejskiej, LGD bierze pod uwagę zgodność projektu z lokalnymi kryteriami wyboru i celami LSR.
W przypadku małych projektów, LGD ocenia projekt pod względem zgodności z
kryteriami dostępu, określonymi dla małych projektów oraz zgodności z lokalnymi
kryteriami wyboru i celami LSR.
Następnie, w obu przypadkach, LGD przesyła do właściwego podmiotu wdrażającego
pozytywnie ocenione wnioski, które zostały wybrane przez ciało decyzyjne LGD do
finansowania w ramach budżetu lokalnej strategii rozwoju.
Kryteria dostępu w przypadku małych projektów to m.in.:
1) zgodność projektu z LSR;
2) zgodność projektu z zakresem pomocy określonym w PROW;
3) nie finansowanie projektu z innych środków publicznych.

 

Przewiduje się udzielenie pomocy:
1. Dla działań mieszczących się w ramach działań osi 3 - tak jak określono dla działań osi 3.
2. Dla małych projektów, działania mogą dotyczyć:
a) organizacji szkoleń i innych przedsięwzięć o charakterze edukacyjnym i warsztatowym dla ludności z obszaru objętego LSR86;
b) promocji i rozwoju lokalnej aktywności, w tym promocji lokalnej twórczości kulturalnej i artystycznej, z wykorzystaniem lokalnego dziedzictwa kulturowego, historycznego oraz przyrodniczego;
c) rozwoju agroturystyki i turystyki na obszarach wiejskich, w tym: utworzenia
lub zmodernizowania elektronicznej bazy informacji turystycznej oraz stron
WWW, przygotowania i wydania folderów i innych publikacji informacyjnych,
oznaczenia obiektów ważnych lub charakterystycznych dla obszaru objętego
lokalną strategią rozwoju;
d) inicjowania powstawania, rozwoju, przetwarzania, wprowadzenia na rynek
oraz podnoszenia jakości produktów i usług bazujących na lokalnych
zasobach, w tym naturalnych surowcach i produktach rolnych i leśnych oraz
tradycyjnych sektorach gospodarki;
e) organizacji imprez kulturalnych, rekreacyjnych, sportowych na obszarze
objętym działalnością LGD;
f) zakupu i nasadzenia tradycyjnej roślinności oraz starych odmian roślin (nasion,
sadzonek, kłączy, bulw, etc.) w celu wykorzystania lub odnowienia cennego
dziedzictwa przyrodniczego lub kulturowego ze szczególnym wskazaniem na
obszary chronione w tym obszary objęte siecią Natura 2000,
g) zakupu oprogramowania, urządzeń i sprzętu komputerowego (w tym urządzeń
i sprzętu umożliwiającego dostęp do Internetu oraz zakup usługi dostępu do
Internetu) i ich udostępnianie na potrzeby społeczności wiejskiej w celu
podniesienia jakości życia ludności na obszarze działania LGD; Dotyczy przedsięwzięć innych niż realizowane w ramach działania 1.1 Szkolenia zawodowe dla osób
zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie.
h) renowacji, zabezpieczenia i oznakowania przydrożnych kapliczek, pomników
przyrody, odkrywek geologicznych i innych miejsc i budowli
charakterystycznych dla danej miejscowości i istotnych dla realizacji LSR wraz
z uporządkowaniem terenu wokół tych miejsc;
i) odnawiania elewacji i dachów prywatnych budynków, ogrodzeń, oraz innych
obiektów charakterystycznych dla budownictwa danego regionu;
j) zakupu strojów, eksponatów i innego wyposażenia dla zespołów
artystycznych, zespołów folklorystycznych oraz innych grup i zespołów
kultywujących miejscowe tradycje i zwyczaje;
k) inwestycji służących utrzymaniu i kultywowaniu tradycyjnych zawodów i
rzemiosła oraz inwestycji służących wspieraniu twórczości lokalnej lub ludowej
l) budowy/odbudowy małej infrastruktury turystycznej, w szczególności punktów
widokowych, miejsc wypoczynkowych i biwakowych, tras narciarstwa
biegowego i zjazdowego, tras rowerowych;
m) zakupu wyposażenia świetlic wiejskich i ich remont.

www.arimr.gov.pl
www.minrol.gov.pl